زندگی نامه

زندگی نامه مرجع عالیقدر جهان تشیع، حضرت آیت اللّه العظمی شیخ محمد آل شبیری خاقانی (دامت برکاته) سحرگاه روز اول شهریور سال 1319 شمسی در محله العماره نجف اشرف در بیت علم و مرجعیت، حضرت آیت اللّه العظمی حاج شیخ محمد شبیری خاقانی (دامت برکاته) دیده به جهان گشود.

حیات علمی و فعالیت های اجتماعی:

 

 

1 ـ آیت اللّه العظمی سید ابوالقاسم خویی (قدّس سرّه)

2 ـ آیت اللّه العظمی شیخ محمد طاهر آل شبیر خاقانی (قدّس سرّه)

3 ـ آیت اللّه العظمی سید حسن بجنوردی (قدّس سرّه)

4 ـ آیت اللّه العظمی سید محمد رضا گلپایگانی (قدّس سرّه)

5 ـ آیت اللّه العظمی سید کاظم شریعتمداری (قدّس سرّه)

6 ـ آیت اللّه العظمی شیخ ابراهیم کرباسی (قدّس سرّه)

7 ـ آیت اللّه العظمی شیخ هاشم آملی (قدّس سرّه)

1ـ آیت اللّه العظمی سید ابوالقاسم خویی (قدّس سرّه) 2 ـ آیت اللّه العظمی شیخ محمد طاهر آل شبیر خاقانی(قدّس سرّه)

3 ـ آیت اللّه العظمی سید حسن بجنوردی (قدّس سرّه)

4 ـ آیت اللّه العظمی شیخ محمد طاهر آل راضی (قدّس سرّه)

5 ـ آیت الله العظمی شیخ ابراهیم کرباسی (قدّس سرّه)

6 ـ آیت الله العظمی شیخ هاشم آملی (قدّس سرّه)

7 ـ آیت الله العظمی میرزا باقر زنجانی (قدّس سرّه)

1 ـ آیت اللّه العظمی شیخ عباس قوچانی (قدّس سرّه)

2 ـ آیت اللّه العظمی شیخ صدرا بادکوبه ای (قدّس سرّه)

3 ـ آیت اللّه العظمی شیخ محمد طاهر آل راضی (قدّس سرّه)

4 ـ آیت اللّه العظمی شیخ محمد طاهر آل شبیر خاقانی (قدّس سرّه)

متن اجازة اجتهاد معظم له که از آیت الله حاج شیخ محمد طاهر آل شبیر خاقانی (قدّس سرّه) دریافت کردن بدین شرح است. بسم اللّه الرحمن الرحیم الحمد للّه رب العالمین وأفضل صلواته وتحیاته علی خیر خلقه محمد وآله الطاهرین المعصومین. أمّا بعد، فإنّ اللّه قد فضّل العلماء وجعلهم ورثة الأنبیاء وإنّ مدادهم کدماء الشهداء لأنّهم أعلام الهدایة والإرشاد، وممّن بذل حیاته في تحصیل العلوم الدینیة والمعارف الإلهیة هو ولدنا الشیخ محمد آل شبیر الخاقاني وأنفذ جهود حیاته في تحصیل العلوم الشرعیة حتی بلغ مرتبة الاجتهاد وملکة الاستنباط وقد قرّر أبحاثاً في الاُصول وکثیراً من المباحث الفقهیة وقرّر مباحث لبعض أعلام العصور وأسأله تعالی أن یجعله من أعلام العصور وعلیه بالورع في دینه والاحتیاط في الشبهات إنّه وليّ التوفیق بتاریخ 1399 ربیع الأول في الیوم الرابع عشر منه. حرّره محمد طاهر آل شبیر الخاقاني اجازۀ اجتهاد از حضرت آیت الله العظمی میرزا شیخ هاشم آملی (قدّس سرّه) بسم اللّه الرحمن الرحیم الحمد اللّه ربّ العالمین والصلوة والسلام علی سیّدنا محمد وآله الطاهرین واللعنة الدائمة علی أعدائهم أجمعین الی یوم الدین. وبعد، فانّ العالم العامل، الفاضل الکامل، صاحب القریحة العالیة والنبوغ المتعالي، حضرة الشیخ محمد آل شبیر قد صرف عمره مدّة مدیدة وأیّاماً متتالیة في تحصیل العلوم الدینیة عقلیة ونقلیة وحضر أبحاثي فقهیّة واُصولیة حضور تحقیق وتدقیق وتعمیق، ولم یقنع من السماع حتی بلغ بحمد الله تعالی مرتبة الاجتهاد، وله العمل بما استنبطه من الأحکام وأجزت له أن یروي عنّي کلّ ما صحّ لي روایته واُوصیه بملازمة الاحتیاط والتقوی وأن لا ینساني من صالح دعواته کما لا أنساه. وقد حرّر ذلك في شهر ذي الحجة الحرام المطابق لسنة 1402 الهجري القمري. الأحقر هاشم الآملي

1 ـ تأسیس مؤسسه علمی ـ فقهی امام صادق (علیه السلام) در قم.

2 ـ تأسیس مؤسسه فقهی ـ علمی امام صادق (علیه السلام) در نجف اشرف.

3 ـ تأسیس پژوهشکده علوم معرفتی در نجف اشرف.

4 ـ تأسیس مرکز استنباط علمی در نجف اشرف.

5 ـ تأسیس مرکز علمی امام صادق (علیه السلام) در خرمشهر.

6 ـ تأسیس حوزه علمی دینی در کویت.

7 ـ حوزه علمیه دینی در سوریه که در دو بخش دروس عالی وسطوح «دروس عربی، بلاغت، فقه مقارن، اخلاق، علوم استنباطی» تأسیس شده است.

8 ـ موسسه علوم فقهی و قرانی برای برادران وخواهران.

9 ـ نظارت بر مؤسسات مرحوم آیت الله العظمی خویي در لندن.

10 ـ نوسازی وبازسازی مسجد امام صادق (علیه السلام) در خرمشهر که در جنگ تحمیلی ویران شده بود وداری هیئت امنای بسیار فعال وافراد سرشناسی هستند.

1 ـ شرکت و ارائه مقاله درکنگره شیخ انصاری در ایران.

2 ـ شرکت وارائه مقاله در کنگره مسقط (عُمان) پیرامون اجتهاد.

3 ـ شرکت وارائه مقاله در کنگره دمشق (سوریه) پیرامون تقریب مذاهب اسلامی.

4 ـ شرکت وارائه مقاله در کنفرانس «فاطمه زهرا (علیها السلام) و روش های علمی» در ایران.

5 ـ شرکت وارائه مقاله در کنفرانس غدیر، لندن.

1 ـ ارتباط هرمی تکوین، تشریع وجزا این نظریه بر این استوار است که خلقت «تکوین»، قانونگذاری «تشریع» وپاداش وکیفر «جزا» به صورت مثلث هرمی شکل در ارتباط هستند.

2 ـ اخلاق واعتدال براساس این نظریه اخلاق واعتدال صفات انسانی لازم وملزوم یکدیگرند.

3 ـ حرکت علوم براساس این نظریه حرکت علوم بر پایه سه عنصر استوار است: مقوله، واقعیت واعتبار. برای فهم بیشتر این نظریه می توان به کتاب «الابداع بین الاستقراء والاستنباط» مراجعه کرد. 4 ـ اعلمیت مرجع تقلید در این نظریه چنین مطرح شده است که «اعلمیت مرجع تقلید» را می توان بر مبنای ابتکار در مبانی اصولی مشخص کرد. 5 ـ نبوت وامامت براساس این نظریه، نبوت مرحله نشر بوده یعنی مبانی وتعالیمی که به نبی وحی شده وانتشار یافته است، اما امامت، وصول به مرحله کمال وفعلیت است.

7 ـ حرکت، توازن واعتدال در نبوت وامامت این نظریه به این مطلب می پردازد که خاتمیت پیامبر گرامی اسلام (صلّی الله علیه وآله) وحرکت وقیام امام حسین (علیه السلام) ونیزحرکت وظهور امام زمان (علیه السلام) به عنوان یک حرکت منطقی در سلسله موجودات محصوب می گردد، مانند تمام پدیده هایی که عالم تکوین وتشریع به توازن وتعادل می رسند.

8 ـ ملاک ومعیار عام در علوم بر اساس این نظریه در علوم ودانش های مختلف، ملاک و معیار عامی دارد و تمام دانش ها وعلو م از این ملاک بهره مند هستند. برای درک بیشتر می توان به کتاب «عناصر العلوم» مراجعه کرد. 9 ـ نظریه تحیّث این نظریه که روش اختلاف حیثیت است، به وفور در آثار وتألیفات معظم له مشاهده می گردد، این روش در علوم و صناعات مختلف به کار گرفته می شود، بدین صورت که طرف اضافه، به صورت اضافۀ خاصه به موضوع یا متعلق آن عارض می گردد یا این که به نحو اضافه عامه، عارض می شود واین وجه از وجوهی است که در محورهای اضافات نسبی واقع می شوند که همین اضافات نسبی به پیرامون خود، محوری است برای چندین اضافه دیگر، مانند: اضافات حقیقیه واضافات بیانیه وغیر آن. برهمین اساس است که روش تعدد حیثیت علمی وصناعی دارای دو وجه است:

1 ـ وجه تعدد به لحاظ اضافه به متعلق وموضوع.

2 ـ وجه مسانخت واتحاد به طرف اضافه به متعلق وآن هم از جهت اشتراک در حکم یا موضوع یا غایت وغرض. این روش علمی را می توان در کتاب های معظم له همچون: مدرک العروة ودراسات اصولیة یافت.

10 ـ نظریه انتزاع به بیانی دیگر، این نظریه همان «روش انتزاع در شیوه استنباط عام وخاص» است، بنای معظم له در این روش، انتزاع کبرای فرع از اصل می باشد که آن هم به دو صورت محقق می شود:

1 ـ انتزاع از اصل ثابت.

2 ـ انتزاع از اصل متحرک. بر این اساس، اختلاف این نسبت ها واضافات، موجب اختلاف در نحوه های استنباط کبروی می گردد.

11 ـ ملاک ومعیار این نظریه قوانینی را که در روش علمی به عنوان ملاک ومعیار پذیرفته شده را مطرح می نماید وبه صورت بدیع ونوآوری آثار وجوانب آن را مطرح می سازد. مؤدای طبیعی ملاک، اصل جامعی است که در موضوع یا به نحو واحد بالجنس یا واحد بالنوع یا واحد بالصنف در ظرف برگشت آنها به وجود واقعی اخذ می شود یا این که ملاک، به نحو تکوینی وریشه ای در حرکت استنباط اخذ می گردد وهم چنین باید این مرحله را برای قوّت انتزاع اصولی به مفهوم خاص در ظرف ناظریت این ملاک به حکم شرع در نظر گرفت.

1 ـ منهاج الصالحین ـ عبادات مطالب کتاب گرانبهای «منهاج الصالحین» که رساله عملیه مرحوم حضرت آیت الله العظمی حکیم (قدس سره) است که بخش عبادات آن را با نظریات خود تطبیق داده اند ودر هر مسأله نظر خویش را بیان کرده اند.

2 ـ منهاج الصالحین ـ معاملات همان مطالب منهاج الصالحین که رساله عملیه مرحوم حضرت آیت اللّه العظمی حکیم (قدس سره) است که بخش معاملات را با نظریات خود تطبیق داده اند ودر هر مسأله نظر خویش را به طور دقیق بیان کرده اند.

3 ـ منهاج الصالحین (عبادات ـ معاملات) کتابی کامل حاوی نظرات ویدگاه های فقهی معظم له بر رسالۀ منهاج الصالحین مرحوم آیت اللّه العظمی حکیم (قدس سره) است. این کتاب دو بخش عبادات ومعاملات را در یک جا گرد آورده ودر آن به بحث های مختلف فقهی پرداخته شده است، این اثر گرانبها، چندین مرتبه و در تیراژهای مختلف به زیور چاپ آراسته شده است.

4 ـ مختصر الاحکام کتابی است مشتمل بر مسائل مختلف در ابواب گوناگون فقهی است که شامل نظرات فقهی معظم له در مسائل مختلف می باشد. این کتاب به دفعات مختلف در تیراژهای بسیار به چاپ رسیده است.

5 ـ مناسک الحج مشتمل بر احکام ومسائل مربوط به عمره وحج تمتع است که منطبق بر نظریات معظم له می باشد. این کتاب، بارها چاپ شده است ومورد نیاز ومراجعه بسیاری از مردم وحج گزاران وعمره گزاران می باشد.

6 ـ موسوعة «مدرک العروة» مجموعه ای است ارزنده ونفیس که در بردارنده مسائل وفروع مختلف فقهی از طهاره، صلاه، صوم و... می باشد. در این مجموعه مسائل العروة الوثقی را به صورت استدلالی وبه شیوه ای نوین مورد بررسی قرار داده وشامل نظرات فقهی معظم له است. تا کنون 30 جلد از این مجموعه به چاپ رسیده است وبقیه جلد های نیز در دست اقدام می باشد.

7 ـ دراسات اصولیه معظم له در این کتاب با شیوه علمی ارزشمند وگرانبهایی که متناسب با روش مکتب اصولی ابتکاری است، دیدگاه های اصولی قدیم وجدید را مورد بررسی قرار داده وآنها را با روشی زیبا وعالی، به بوته تحلیل ونقد کشانده وبحث بدیع ونوینی ارائه نموده است. معظم له در این کتاب، استنباط را به دو بخش جداگانه تقسیم کرده اند: الف: استنباط عام که شامل همه علوم می شود از جمله: فلسفه تقلید ی، فلسفه جدید وجامعه شناسی. ب: استنباط خاص که مخصوص علم اصول است علاوه بر این که برای حیثیت کشف وناظریت، سهم مهمی در عملیات تطبیق قائل است. این کتاب در 14 جلد به شکل زیبایی و در تیراژهای مختلف چاپ شده است.

8 ـ الاجتهاد والمجتمع الاسلامي المعاصر معظم له در این کتاب به «اجتهاد وجامعه اسلامی معاصر» نام نهاده شده است به سه عنصر مهم در وجود انسان که سرور مخلوقات و بهترین آفریده هاست، اشاره می کنند. آن سه عنصر عبارتند از: الف: روح وروان ـ نیروی محرکه انسان است. ب: جسم ـ دربرگیرنده همه نیروهای خیر وشر است. ج: عقل وخرد ـ کلیات وعلوم با آن شناخته می شود. این شناخت گاهی در زمینه مستقلات عقلی وگاهی در مستلزمات عقلی است. عقل در سیر فکری که به کنار هم قرار دادن قیاس ها و برهان ها می پردازد تا به نتایج صحیح و درست برسد، تجسم می یابد. این حرکت دو جنبه دارد:

1 ـ اثبات قیاس هنگام نتیجه گیری

2 ـ مقدمه قرار دادن مبدأ قیاسی برای استنباط از سویی دیگر، عقل در اثبات عملیات استنباط برای رسیدن به احکام الهی از علم اصول بهره می برد وتشکیل قیاس داده وبه کبری وصغری پیوند داده می شود تا یک حکم فرعی الهی به دست آید، بنابراین چون اجتهاد نقش مهمی در عملیات استنباط ایفا می کند، شایسته است با دید اعتبار وارزش به آن نگریست، این اجتهاد که موجب پیشرفت اندیشه وفکر بوده، آن را به جلو برده وبه تعالی می رساند. به همین دلیل است که فقه شیعه بر اساس این نوع اجتهاد، پایه گذاری شده واز هر گونه فهم ساده نگر وسطحی که بر معیارهای علمی، قواعد منطقی واصول عقلانی استوار نباشد، دوری نموده است. این کتاب با استقبال فراوان فقها، اهل علم واندیشمندان دینی مواجه شده است.

9 ـ احکام صلاه الجمعه والجماعه این کتاب حاوی نظرات معظم له است که در آن به بیان احکام نماز جماعت ونماز جمعه پرداخته اند، در بخش احکام جماعت به فتواهایی که به واسطه نقل احادیث بیان شده، اشاره گردیده است. این کتاب چندین بار در تیراژ های مختلف چاپ شده است.

10 ـ علم الاجتماع بین المتغیر والثابت در واقع این کتاب «جامعه شناسی ثابت ومتغیر» است، ایشان در این کتاب روشی ابتکاری در موضوع جامعه شناسی ثابت ومتغیر در فلسفه اسلامی ارائه نموده اند وراهی جدید ونوین در این بخش باز نموده اند. بررسی های ایشان در جامعه شناسی ثابت ومتغیرکه در زبان های مختلف، فرهنگ ها وتمدن های گوناگون وجود داشته، این نتیجه را در برداشته که این تحقیق گاه به صورت مبحث «میدانی» وگاه به صورت بررسی «مجرد» انجام گرفته وایشان این مباحث را در سه فصل موضوعی تقسیم کرده وبدان پرداخته اند. ایشان در این فصل ها، مشکلات اجتماعی مانند عادات وتقلید های اجتماعی، عوامل مؤثر وابعاد طبیعی وفرهنگی واجتماعی آن در جامعه یا نظام های سرمایه داری ودولتی را مورد بحث وبررسی قرار داده اند. در این کتاب ارزنده، هم چنین به افکار یهودیت ومسیحیت وتأثیر آنها در زندگی فردی واجتماعی اشاره نموده وعوامل تحریف آنها را که در مدت زمان کوتاهی پس از به وجود آمدن ادیان اتفاق افتاده را بررسی کرده ویادآور می شوند که تغییر وتحریف در این ادیان مانند بازنویسی آنها توسط دانشمندان یهودی ومسیحی از قرن پنجم تا نهم میلادی که دارای سند و مدرک غیر معتبر است، رخ داده است. اهمیت این کتاب چنان است که در دانشگاه های کشور های عربی ومجامع آکادمی به عنوان کتاب درسی، تدریس می شود.

11ـ لماذا انتقلت شیعیاً؟ معظم له در این کتاب تحت عنوان «چرا شیعه شدم؟» به شرح مذاکرات خود با ژنزال عبدالله (یکی از فرماندهان انگلیسی در جنگ جهانی دوم) پرداخته اند و با شیوه ای نوین ودقیق مکتب تشیع را تبیین نموده اند. این کتاب پیرامون چگونگی اسلام آوردن ژنرال عبداللّه وگرویدنش به مذهب حقه شیعه است که بازتاب بسیار فراوانی داشته است، این کتاب در تیراژهای مختلف چندین نوبت به چاپ رسیده است.

12 ـ علم السیاسه معظم له در این کتاب علاوه بر تعریف علم سیاست به اهداف وموضوع آن پرداخته وارتباط سیاست با علوم مختلف را شرح داده وفلسفه سیاسی ومذهب سیاسی را توضیح داده اند. در این کتاب پس از بررسی ریشه ای سیاست به سیر آن در تمدن های گذشته بشری همچون: مصر، روم وچین پرداخته و به دنبال آن اندیشه سیاسی متفکرین آنها مورد بحث قرار می گیرد. بررسی اندیشه سیاسی مسیحیت از ابتدا تا دوره معاصر و نحوه همزیستی مسالمت آمیز وبیان شیوه های آن مورد پژوهش قرار گرفته است ودر قالب گفت وگو با اندیشمندان ومتفکران مسیحیت ارائه شده است. در این کتاب به اندیشه سیاسی اسلام پرداخته وبه موضوعات مهمی هم چون حکومت، بیعت، اجتهاد، آزادی، احزاب، حقوق انسان، قوانین و... اشاره می نماید و در پایان به طور روشن ودقیق متذکر می شود که تنها راه نجات تمسک به اندیشه سیاسی اسلام است که نشأت گرفته از تعالیم وسنت اهل بیت (علیهم السلام) می باشد. این کتاب پس از چاپ مورد استقبال اندیشمندان ومتفکرین علم سیاست قرار گرفته است و در دانشگاه های مختلف عربی مورد تحلیل وتجزیه قرار گرفت. این اثر گرانقدر، چندین مرتبه ودر تیراژ بسیار تجدید چاپ شده است. 12ـ القرآن والاصول الموضوعة العامة مجموعه ای است ارزنده که معظم له آن را به شیوه ای جدید ومدرن درباره قرآن وتفسیر نگاشته است. ضمن بیان روش های مختلف تفسیری اعم از: تفسیر بیانی، لغوی، ادبی، روایی، اجتماعی، اخلاقی، کلامی، فلسفی، تاریخی، ظاهری، و... به شیوه وروش های مختلف تفسیر قرآن در طول تاریخ اشاره شده است. این مجموعه که در 4 جلد به زبان عربی به چاپ رسیده است به تفسیر توحید در ادیان مختلف پرداخته است ومعظم له ضمن گشودن فصلی به نام گفت وگوهای قرآنی در آن تلاش شده است که تمام ظرافت ها وریزه کاری های تقسیر قرآن به کارگرفته شود وبه تمام جوانب اختلافی پاسخ دقیق وشایسته دهد. روش تفسیری معظم له در آیات الاحکام و نیز تفسیر بعضی از سوره ها در این کتاب به چشم می خورد. معظم له در موضوعات مهمی هم چون: اعجاز قرآن، علوم قرآن، ظاهر و باطن، محکم و متشابه، حرکت تاریخی قرآن، حقیقت تنزیل وتأویل، انتزاع مفاهیم قرآنی، اصل تقسیم، حقیقت اعجاز، توازن آیات، ضوابط معیاری منطقی قرآن، وجوب وامکان در قرآن، نسخ در قرآن، انواع وحی، اسباب نزول قرآن و ده ها موضوعات دیگر پرداخته اند.

13 ـ بنات الرسالة بین العلم والسیاسة معظم له، این کتاب را تحت عنوان «دختران رسالت میان دانش وسیاست» نگاشته است که حاوی روش علمی وسیاسی برترین زنان عالم حضرت زهرا وحضرت زینب (علیهما السلام) می باشد. در این کتاب موقعیت وشرایط زمانی حضرت زهرا (علیها السلام) حرکت انقلابی در حمایت از امامت، قضیه فدک وغفلت مسلمانان مطرح شده است. در بخشی دیگر به حرکت انقلابی حضرت زینب (علیها السلام) وشرایط سیاسی، آگاهی از مسؤولیت، استمرار انقلاب حسینی، تشخیص حق وباطل، نقش مؤثر زن در اجتماع اسلامی و... پرداخته شده است.

14 ـ نور الولایة در این کتاب به تعریف ولایت وتقسیم بندی آن به ولایت عامه، ولایت خاصه وولایت الهی پرداخته شده است، معظم له ضمن اثبات ولایت امیر المؤمنین (علیه السلام) از طریق قرآن وسنت به ابعادی از شخصیت آن حضرت پرداخته است وضمن مطرح کردن ولایت علوی و ولایت فاطمی ارتباط آن را بیان نموده اند. ولایت فاطمی را تکمیل کننده ولایت علوی واستمرار امامت دانسته وضمن اثبات آن از نظر تکوین وتشریع به نگاه ویژه وخاص به ولایت حضرت فاطمه (علیها السلام) پرداخته اند. این کتاب علیرغم رعایت اختصار در نوشتار از عظمت معنایی وبلند ی محتوا برخوردار است. این کتاب در تیراژ بسیار به دفعات چاپ شده است.

15 ـ موسوعه «من اشعة الایمان» مجموعه ای گرانبها وارزنده از تألیفات معظم له است که در بردارندۀ چندین کتاب در موضوعات مختلف از ایشان می باشد. این دوره مانند دایرة المعارفی است که مهم ترین مباحث علمی را در اختیار جویندگان علوم دینی قرار داده ومباحث مختلفی را مطرح کرده و به شرح دقیق و مفصل مسائل علمی پرداخته شده است. این مجموعه به نام «موسوعة خاقانی 1» در 16 جلد شناخته شده وبه شکل زیبایی چاپ ومنتشر شده است که مورد استقبال طلاب وفضلای حوزه قرار گرفته است. این مجموعه حاوی کتاب های زیر است:

1 ـ عناصر العلوم

2 ـ الابداع بین الاستقراء والاستنباط(2جلد)

3 ـ نقد المذهب التجریبی

4 ـ علم الاجتماع بین الثابت والمتغیر(2 جلد)

5 ـ علم السیاسة

6 ـ الزواج والطلاق في رسالات السماء

7 ـ دراسات في العقیدة الاسلامیة (2 جلد)

8 ـ الاخلاق بین النظریة والتطبیق (2 جلد)

9 ـ القرآن والاصول الموضوعة العامه (4 جلد) لازم به توضیح است که معظم له در پی احیای آثار گرانقدر والد معظم خود (حضرت آیت اللّه العظمی شیخ محمد طاهر آل شبیر خاقانی قدس سره) اقدام به چاپ مجدد تعدادی از کتاب های وی نمودند، این مجموعه گرانبها تحت عنوان «موسوعة الخاقانی 2» نام گذاری شده است.

کتاب هایی که در «موسوعة الخاقانی 2» به چاپ رسیده عبارتند از:

1 ـ المثل الاعلی في الفلسفة

2 ـ المحاکمات بین الکفایة والأعلام الثلاثة (2 جلد)

3 ـ انوار الوسائل (کتاب الطهارة ـ 2جلد)

4 ـ انوار الوسائل (کتاب البیع)

5 ـ انوار الوسائل (کتاب الطلاق)

6 ـ انوار الوسائل (المحاکمة فی القضاء)

7 ـ انوار الوسائل (کتاب المواریث)

8 ـ العقل البشری في تفسیر القرآن

9 ـ الکلم الطیب ورسالة الهدی این مجموعه گرانبها ونفیس در 11 جلد ودر شکل وشمایل جدید و بسیار زیبا به همت معظم له در تیراژ بسیار، تجدید چاپ شده است.